Vâng lời giáng bút chân kinh
Kính đem quốc ngữ diễn thành một chương.
Triều Đại Hán, tước Quan Thánh Đế
Sắc dụ cho trần thế rõ hay.
Trên đời lắm việc rủi may
May nhờ một điểm lòng hay chân thành.
Chân thành có Thần Minh ủng hộ
Gian hung Trời đoản thọ đừng than.
Đế ra phò tá Hán bang
Chí đồng kết nghĩa Lưu, Trương ba người.
Vườn Đào nguyện, ngàn đời còn tạc
Hội đơn đao, bỉnh chúc lưu danh.
Ngụ Tào đi ở phân minh
Nhốt Ngô vì Hán bỏ mình quản chi.
Ngọc Hoàng cảm Đế vì trung nghĩa
Sắc phong Đế tuyên hóa U Minh.
Thần thông dạo khắp dưới Trời
Nào trung nào nịnh xét soi rõ ràng.
Kìa những kẻ tham tàn, gian xảo
Hẳn ngày sau quả báo rành rành.
Trước răn trong bọn học hành
Sau răn quan hoạn dân binh một lần.
Thứ nhất chớ phụ ân cha mẹ
Ra ngoài đừng hiếp kẻ xóm làng.
Kết giao chớ luận sang hèn
Cũng trong năm đấng đạo hằng dám sai.
Nền phước thiện hằng ngày vun quén
Trời chẳng cho tật bệnh tai truân.
Tào Man độc hiểm quá chừng
Âm Ty đang chịu khổ hình biết bao.
Đức Gia Cát Võ Hầu trung nghĩa
Khắp U Minh đảnh lễ nơi nơi.
Lòng ngay được hưởng phúc Trời
Càng gian xảo lắm càng tai họa thường.
Lỗi đã phạm, Nhật Nguyệt đều rõ
Lòng vô tư, Trời Đất đồng hành.
Trẻ thơ chẳng nói dối quanh
Thần khâm quỷ khiếp, hiển danh rạng ngời.
Kẻ dâm ô, lừa người đoạt của
Kiếp con cháu cờ bạc, lầm than.
Càng tranh, càng bại, càng tàn
Càng khoe tài giỏi, càng xơ xác nghèo.
Mau tỉnh giấc, thu hồi tâm ý
Chớ để mình sa lụy vực sâu.
Ba sinh phải chịu khổ sầu
Nghìn năm phỉ nhổ, ai hầu xót thương?
Ngòi bút ác, thêm tình thắt tội
Lưỡi như gươm diệt cả tông môn
Mau mau xét nghĩ kỹ càng
Đừng ham rong ruổi xuống hang sâu hoài.
Giận mấy đứa đàn bà lang độc
Thói điêu ngoa mạ nhục họ hàng.
Xúi chồng mắng nhiếc mẹ cha
Đế vừa ngó thấy giận càng xiết bao
Sai tượng đất quơ đao nghiêm xử
Ác phụ kia một lưỡi đứt hai.
Mừng cho thảo thuận mấy người
Gạo mang củi gánh sớm hôm phụng thừa.
Hóa ngựa đất gió đưa Tống Chúa
Muôn dặm đường cứu hộ cùng quân.
Muốn cầu trường thọ nuôi con
Phải mau giới sát lại còn phóng sanh.
Loài trâu chó sao đành sát hại
Thịt không ăn thì khỏi ngục tù.
Vâng theo lời Đế dặn dò
Gặp cơn hoạn nạn Đế phù hộ ngay.
Đế ngự đến dẹp bầy yêu quỉ
Tránh gươm đao, sấm dậy, máu trôi.
Một lòng giúp nước chẳng dời
Công dài tước cả ơn Trời vẻ vang.
Trải đời đặng giàu sang thịnh vượng
Sống lâu và khỏi vướng nạn tai.
Ai mà xuôi ngược trá gian
Lường cân tráo đấu gạt đoàn dân ngu.
Trên dương thế chẳng cho tái phục
Dưới A Tỳ hình phạt xiết van.
Bấy giờ hết kịp ăn năn
Khá mau vâng chịu khuyên răn mọi điều.
Hồi tâm lại chớ theo việc ác
Gắng sức ra làm các sự lành.
Mấy lời Đế dạy đành rành
Khuyên lơn trăm họ phụng hành chớ khinh.

• Bỉnh chúc: cầm đuốc soi.
  Trong thời gian anh em lưu lạc phân tán, Quan Vũ bảo vệ hai vị phu nhân của Lưu Bị là Cam phu nhân và My phu nhân. Trong thời gian tạm ký trong doanh trại của Tào Tháo, mỗi tối Tháo chỉ cấp cho một nửa số đèn cầy để thắp đêm, mục đích là muốn làm hại thanh danh của Quan Vũ. Nửa đêm khi đèn sắp tàn, Quan Vũ thắp đuốc lên, lấy cây đao Thanh long phá hủy bức tường, ngồi trong phòng đọc sách Xuân Thu cho đến sáng. Gian hùng như Tào Tháo cũng phải khen cho tấm lòng quang minh trung nghĩa của Quan Vũ.
• Năm đấng: Trong bài kinh của Quan Thánh, cụm từ này đóng vai trò là "cột xương sống" của đạo đức làm người. Đây là năm mối quan hệ cơ bản nhất trong xã hội theo quan niệm Nho giáo mà Đạo giáo cũng rất coi trọng. Quan Thánh nhấn mạnh: "Bạn bè chính là ngũ luân" (Bạn hữu nãi thị ngũ luân) để nhắc nhở rằng dù là mối quan hệ nào cũng cần sự chân thành. Ngũ luân bao gồm:
  - Quân thần (vua - tôi): Ngày nay có thể hiểu là mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới, hoặc công dân và quốc gia. Chữ cốt lõi là Trung.
  - Phụ tử (cha - con): Mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Chữ cốt lõi là Hiếu.
  - Phu thê (chồng - vợ): Mối quan hệ tình nghĩa vợ chồng. Chữ cốt lõi là Tiết/Nghĩa (thủy chung, tôn trọng lẫn nhau).
  - Huynh đệ (anh - em): Mối quan hệ giữa anh chị em trong nhà. Chữ cốt lõi là Đễ (anh nhường, em kính).
  - Bằng hữu (bạn bè): Mối quan hệ giữa bạn bè, đồng nghiệp, người ngoài xã hội. Chữ cốt lõi là Tín (tin tưởng, chân thật).
  
  Tại sao Quan Thánh lại nhấn mạnh đến "bằng hữu" và "Tín"? Trong bài kinh có câu: "Phú quý tiên giao bằng hữu, bằng hữu nãi thị ngũ luân, tín tâm nội ngoại đẳng đẳng." Ngài muốn răn dạy rằng:
  - Không phân biệt giàu nghèo: Khi kết bạn, đừng nhìn vào túi tiền mà hãy nhìn vào nhân cách.
  - Quan hệ bạn bè là dựa hoàn toàn vào sự tự nguyện và lòng tin. Nếu không có chữ Tín, mọi mối quan hệ khác cũng sẽ rạn nứt.
  - Vượt qua nghịch cảnh: Nếu giữ được lòng tin thì dù gặp lúc gian truân, hoạn nạn, bạn bè vẫn sẽ sát cánh bên nhau, thần linh cũng sẽ trợ giúp.
• Tượng đất: tượng của Châu Thương tướng quân.
  Một thiếu phụ nọ bất hiếu với mẹ chồng, thường bắt nạt mẹ chồng trước mặt quần chúng, lại hay đến miếu Quan Thánh cầu nguyện để mẹ chồng chết sớm đặng khỏi nuôi dưỡng. Quan Đế giận, sai Châu Thương chém ngang thiếu phụ một đao. Khi quan phủ đến điều tra án mạng, thấy tượng của Châu tướng quân còn đứng ngay trước mặt thiếu phụ với cây đao còn đang rướm máu. Quan phủ cùng dân làng biết Quan Thánh hiển linh chém người thiếu phụ bất hiếu, bèn thắp hương quỳ lạy, chùi sạch cây đao và thỉnh bức tượng của Châu tướng quân lên bàn thờ.
• Triều Minh đời vua Thần Tông, đất Giải Châu có người hiếu tử Dụ Bảo bị người vu oan phải làm lính thú ở ngoài biên thùy đất Đằng Việt. Vợ là Vương Thị hiền thục có tài, đến chùa Quan Đế khẩn cầu Đức Quan Thánh từ bi giải oan. Vương thị nghèo không tiền mua nhang, dùng hạt gạo thay nhang quỳ khấn trước tượng Đức Quan Thánh, bày tỏ nỗi sầu u uất và nỗi nhớ mong của người mẹ già ở nhà. Một đêm Dụ Bảo mơ thấy Đức Quan Thánh đến nói: "Mẹ già và vợ con đều nhớ con, con có muốn về nhà chăng?" Dụ Bảo khẩn cầu: “Cách xa vạn dặm như vậy làm sao về được?” Đế Quân chỉ vào một con ngựa đất và nói: “Cỡi lên con ngựa này thì con sẽ về thẳng tới nhà”. Dụ Bảo thức dậy, thấy con ngựa đất đứng trước mặt, bèn ngồi trên lưng ngựa. Chỉ nghe gió thổi ù ù, khoảnh khắc thì về đến nhà. Vợ hỏi nguyên do, Dụ Bảo đem chuyện Đức Quan Thánh báo mộng thuật lại, người vợ mới biết rằng lòng thành khẩn cầu nguyện của mình được Đức Quan Thánh từ bi cứu giúp. Vợ chồng vui mừng vô tả, bèn đến chùa Quan Thánh tạ ơn và đến quan phủ đất Giải Châu trình diện. Quan phủ không tin, sai người đi điều tra. Người điều tra đưa tin về cho hay: Tính từ thời gian Dụ Bảo rời khỏi dinh trại đến thời gian trình diện quan phủ chỉ có nửa ngày và lạ nhất là trong danh sách lính thú thì dưới tên của Dụ Bảo có lời phê “Miễn phục dịch” của Đức Quan Thánh. Quan phủ biết người lành bị oan, cho Dụ Bảo miễn phục dịch.
• Ngựa đất (nê mã) liên quan đến một điển tích rất nổi tiếng trong lịch sử và thần thoại Trung Hoa có tên là "Nê mã độ Khang Vương". Chuyện kể về Triệu Cấu (sau này là vua Tống Cao Tông, vị vua đầu tiên của thời Nam Tống). Khi quân Kim xâm lược nhà Bắc Tống, Triệu Cấu (lúc đó là Khang Vương) bị quân giặc đuổi bắt ráo riết đến bờ sông Hoàng Hà (hoặc sông Tiền Đường tùy bản kể). Giữa lúc ngàn cân treo sợi tóc, phía trước là sông sâu, phía sau là đại quân địch, không có thuyền bè, Triệu Cấu chợt thấy một con ngựa xuất hiện bên bờ sông. Ông liền cưỡi ngựa phi xuống nước, lạ thay con ngựa chạy trên mặt nước như chạy trên đất bằng, đưa ông sang bờ bên kia an toàn. Khi sang đến bờ, Triệu Cấu xuống ngựa định tạ ơn thì con ngựa bỗng nhiên đứng yên không cử động. Ông nhìn kỹ lại thì hóa ra đó là một con ngựa bằng đất nặn từ một ngôi miếu thờ gần đó. Sau này khi lên ngôi, ông đã trùng tu miếu thờ để tạ ơn thần thánh đã hiển linh cứu giá. Trong bài kinh, hình ảnh này mang các ý nghĩa sau:
  - Sự cứu giúp thần tốc "Phong hành nê mã" (Ngựa đất chạy như gió) tượng trưng cho việc thần linh hiển linh cứu người trong lúc lâm nguy nhất, nhanh chóng như một phép màu.
  - Sự bảo hộ cho người có đức: Bài kinh muốn nhấn mạnh rằng, chỉ cần bạn sống hiếu thảo, trung hậu (như những người "gạo mang củi gánh sớm hôm phụng thừa"), thì dù bạn có là một người lính cùng khổ nơi biên thùy hay kẻ gặp nạn vạn dặm xa xôi, Quan Thánh cũng sẽ dùng phép màu để đưa bạn về nhà an toàn.
  - Vật vô tri cũng trở nên linh hiển: Nó khẳng định quyền năng của thần linh, có thể biến một vật tầm thường như đất bùn thành thần mã để cứu người hành thiện.
  
  Tóm lại, câu thơ "Ranh giới sống chết cận kề, Ngựa bùn lướt gió đưa về hồi hương" là lời hứa của Quan Thánh về sự xoay chuyển vận mệnh cho những người lương thiện gặp cảnh khốn cùng.

Nhà Hán, Hán Thọ Đình Hầu
Đêm thanh ứng mộng cửa thiền đại tăng.
Rằng kinh điển muôn ngàn có thảy
Minh Thánh Kinh chưa thấy ban hành.
Dặn Tăng phải nhớ rành rành
Chép truyền trần thế, chớ khinh làm thường.
Trên có đức Thái Thượng Lão Quân
Cùng trong tam giới chư thần rất linh.
Thần Ngũ Nhạc, thần Lôi Điện
Thần Ngũ Hồ, thần Tứ Hải linh thông
Đôi vầng nhật nguyệt Tây, Đông
Bắc, Nam đẩu tú soi cùng nơi nơi.
Thành Hoàng khắp dưới Trời vâng lệnh
Thổ Địa trong muôn cảnh nghe truyền.
Muôn Thần tấu nghị Thiên đình
Dưới Trời đâu đó ban hành rất mau.
Đại Tiên Cứu Khổ hiển linh
Hiệp ngôi Thái Thượng cùng giềng Kim Tinh.
Kiểm duyệt tất phân minh chú giải
Chẳng ai nên nghịch cải luận bàn.
Kinh này bốn biển rộng ban
Giúp nên nước thịnh, dân an lâu dài.

Kinh Minh Thánh tỏ lời răn dạy
Khuyên chúng sinh cả thảy lắng nghe.
Cung Tử Vi thần Châu Y
Đế gồm văn võ hai vì đại tinh.
Trương Tiên chưa an dinh chủ hạt
Sắc theo Đế kiểm soát trần gian.
Hộ phò thiếu nữ thiếu nam
Bọn hư khí huyết bặt điềm quế lan.
Tống sanh với sản nạn cấp cứu
Mị yêu cùng chẩn, đậu, thương hàn.
Thắp hương tụng niệm cầu an
Chuyển họa thành phước rõ ràng hiển linh.
Ai thờ Đế lên hình vẽ tượng
Họa Trương Tiên cung đạn hầu gần.
Trong đời Chiến Quốc phân vân
Trời sai Đế xuống cứu dân khỏi nàn.
Ngọc Hoàng đặt tên sang Ngũ Tử
Trải năm đời lịch sử trung lương.
Lâm Đồng một hội tranh cường
Đế tài Minh Phủ phi thường ai đang.
Cứu chư hầu khỏi mang nạn cả
Ép gian Tần rời rã lòng tham.
Sở vương vô đạo, hoang dâm
Chiêu Quan vượt nạn, tóc trầm bạc phơ.
Quá quan khỏi nạn này một lúc
Đại cừu kia báo phục vừa xong.
Mấy phen Ngô Việt tranh hùng
Đao binh rối loạn, chẳng không ngày nào.
Lòng thành Đế trời cao soi thấy
Gương hiếu trung trải bấy nhiêu đời.
Ngọc Hoàng hạ sắc sai Ngài
Tiền Đường cai quản đêm ngày hộ dân.
Tới thời Hán gian thần phe đảng
Đổi họ tên giáng hạ trần trung.
Xuân Thu chí cả ai bằng
Giải Lương quê quán vẫn từng danh vang.
Nhà đạo đức họ Quan giòng giống
Sinh gặp thời Hán thống phân mang.
Nhỏ du lịch, lớn làm quan
Anh hùng bốn biển giang san một nhà.
Lo chi thiếu trảo nha huynh đệ
Vào Vườn Đào bỗng thấy hai người.
Hình dung kỳ dị khác vời
Non sông đâu cũng là nơi anh hùng.
Oai mãnh liệt lạ lùng Trương tướng
Đường đường thay khí tượng Lưu hoàng.
Nay mừng gặp chúa phi thường
Nước Thiên Hà rửa đảng gian có ngày.
Rồng cọp hội, gió mây đã sẵn
Giết trâu đen ngựa trắng lễ phô.
Nguyện cùng Cao Thẳm biết cho
Anh em kết nghĩa khuông phò Hán bang.
Huỳnh Cân phá, Đổng tàn, Bố giết
Không dinh lầm chước quyệt Tào Man.
Từ Châu gặp lúc chia tan
Cánh hồng man mác, xe loan dắt dìu.
Ngọn đuốc thiêu mưu sâu Văn Viễn
Dòm vách coi nghĩa vẹn vườn Đào.
Thề phò Hán, chẳng hàng Tào
Tôi trung thờ chúa lòng nào đổi hai.
Ấn Hán Thọ quyết nài chữ Hán
Tiệc hoa viên thêm chén tình gian.
Lấy đầu hai tướng Văn, Nhan
Ở đền ơn mới, về toàn nghĩa xưa.
Kế về Bắc bây giờ mới quyết
Tin Lưu Hoàng đã biết rõ nơi.
Vàng niêm rồi, ấn treo rồi
Ba phen từ Tháo, mấy hồi nhớ Lưu.
Hộ xe chị qua cầu vượt ải
Tìm dấu anh xuống bãi lên đèo.
Dặm ngàn vó ngựa buông theo
Lòng trung khí nghĩa rạng nêu mặt trời.
Năm ải dẹp, đòi nơi khói bụi
Sáu tướng vươn một mũi đao rồng.
Bắc Nam ly hiệp anh hùng
Cổ Thành ai ngỡ trùng phùng anh em.
Trí quyết thắng vẫn hiềm mình thiếu
Tài kinh luân phải triệu người ra.
Mao Lư ba dội dẫy xa
Rồng nằm chưa dậy, bóng đà gần trưa.
"Điềm trị loạn ai chưa sớm đoán
Bình sanh ta trù toán không sai.
Giấc xuân lều cỏ vừa phai
Trì trì bóng nhật, hiên ngoài lân la."
Đức Gia Cát chưa ra một bước
Số tam phân định trước đành rành.
Võ Hầu nguyên Quảng Huệ Tinh
Hán tiền Nghiêm Tử, Tống đình Văn Công.
Luân hồi đã ba vòng sư tướng
Hết xuống trần phối hưởng miếu giao.
Vạc Lưu chia bởi Ngô, Tào
Giang sơn dời đổi biết bao anh hùng.
Lưu Hoàng ngự trong Thanh Hư Phủ
Thánh Đế nay trấn thủ Thiên môn.
Tứ Xuyên thổ cốc nhuần ân
Hằng Hầu trung nghĩa làm Thần đến nay.
Sau đời Tống đầu thai Võ Mục
Trước đời Đường tử thủ Thư Dương.
Ba triều trung liệt tiếng vang
Ngôi Thần hộ quốc Ngọc Hoàng sắc phong.
Binh qua nhỏ vẫn không sai tướng
Nguy nàn to sẽ xuống cứu trần.
Cho hay chính trực làm Thần
Thành Hoàng tướng tướng xoay vần xưa nay.
Cảm Trời Đất bởi dày trung hiếu
Hiển Phật linh há thiếu trì chay.
Cần chi ăn mặc phí xài
Tùy gia phong kiệm chớ nài chớ chê.
Cầm thú cũng thuộc về sinh mạng
Không việc chi nào đáng sát sanh.
Cũng đều mạng sống như mình
Trương cung, bủa lưới, tầm quanh sao đành.
Cây cỏ chớ phá nhành bông trái
Trải đông tàn, xuân lại phát vinh.
Muôn loài trời đất hóa sanh
Theo thời sinh trưởng cũng y như người.
Ai mà biết thương loài sinh vật
Phước nhóm về họa ắt lánh xa.
Chớ rằng lành nhỏ bỏ qua
Chớ rằng dữ nhỏ làm mà hại chi.
Việc ngay vạy, lưới Trời khôn tránh
Định dinh hư, Thần Thánh đã lường.
Làm người gốc tại cang thường
Hiếu, Để, Trung, Tín, Lễ, Nhường, Sỉ, Liêm.
Vâng lời Đế cứ làm việc phải
Có mây lành che đỡ cho mình.
Cửa Trời Đế lãnh quyền hành
Muôn Thần tấu đối Thiên đình trước hay.
Người đức thiện thêm bề quan tước
Kẻ độc gian hại ngược về sau.
Cho hay thiện ác đáo đầu
Làm lành gặp phước mau lâu tùy thời.
Chớ tưởng Trời không tai không mắt
Việc tối tăm nhỏ nhặt đều hay.
Thờ Thần kính trọng hàng ngày
Chẳng nên thất lễ cợt lời dễ khinh.

Đế vốn học Xuân Thu, Luận, Mạnh
Sớm lão thông kinh Thánh, truyện Hiền.
Trước là hiếu đễ vẹn toàn
Giữ mình trị nước bổn nguyên suy lần.
Xảy gặp lúc Huỳnh Cân rối loạn
Họa binh qua tứ hướng hại dân.
Mười năm siêu giáp liền thân
Chẳng an đêm ngủ, chưa từng bữa no.
Đánh dẹp lũ tặc đồ dong ruổi
Non sông vừa một buổi chia ba.
Râu mày điểm điểm tuyết pha
Đao mòn, ngựa mỏi, sức đà kém suy.
Trải gan ruột lo vì việc nước
Nguyện sắc son sau trước một lòng.
Huân lao Kim ấn hầu phong
Làu làu tiết nghĩa gan trung giữ trần.
Nay những lũ loạn thần, tặc tử
Lòng ngược xuôi độc dữ xiết chi.
Gian tham sàm nịnh nhiều bề
Lập ra đảng nọ đảng kia tranh cường.
Nào nghĩ đến cang thường luân lý
Nào kể chi hiếu đễ ngay tin.
Nghinh ngang mỗi việc hoành hành
Nhiều điều tự đắc, nhiều lần cầu may.
Ngôi vua tiếm, tôi ngay bị hại
Của cải tham, sắc gái càng mê.
Đem lòng độc dữ gớm ghê
Biết bao tính mạng chịu bề oan khiên.
Chỉ tham việc nhận tiền khoái lạc
Nào kiên chi tội ác về sau.
Thánh hiền xưa lắm công lao
Chớ đem lòng trá cưỡng cầu hiển vinh.
Kìa mây gấm thủy tinh rực rỡ
Nọ trăng trong hoa nở tốt tươi.
Mây tan ngọc nát rã rời
Hoa tàn nguyệt khuyết vậy thời như không.
Nếu chẳng biết dằn lòng giữ ý
Như gươm linh bị gãy có khi.
Làm ngang ở ngược ra chi
Gây nên oan nghiệt bởi vì dễ ngươi.
Vay cũng chẳng mấy hồi phải trả
Lâu mau thì thiên hạ đều hay.
Lẽ thường báo ứng đâu sai
Đố ai ráp cánh mà bay khỏi trời.
Lúc vị ngộ chờ thời mới phải
Vui nghiệp thường chớ trái mạng trời.
Thử xem trăm việc trong đời
Làm mà dối trá vật thời khó tinh.
Cây chẳng dưỡng lá nhành không tốt
Lúa dối trồng bông hột nào mong.
Văn thần trải mấy thơ công
Võ thần trăm trận mới hòng hiển vinh.
Đế vốn đấng trung trinh nhật nguyệt
Trải muôn đời đại tiết càn khôn.
Trời chẳng mòn, Đất chẳng mòn
Còn Trời còn Đất hãy còn Thánh linh.

Vâng Thượng Đế đặt sai ngự sắc
Xét phàm gian thiện ác mỗi người.
Tinh trung nhật nguyệt sáng soi
Đất Trời nghĩa khí trong ngoài tiếng vang.
Khắp bốn biển kiền thành đảnh lễ
Tặng Đế là Trung Nghĩa Độc Tôn.
Tượng, hình rạng giữa càn khôn
Anh hùng như Đế dễ còn mấy ai.
Mày tầm vẽ phân minh bát tự
Mắt phụng thêm rực rỡ song tình.
Râu rồng năm khóm rành rành
Tráng hùm chói rạng Thiên đình oai nghiêm.
Thao lược đã sánh gồm Tôn Tẩn
Cơ mưu càng so lấn Phạm Tăng.
Ngựa Xích Thố ấy Hỏa Long
Đao Thanh Long cũng là Rồng nước sanh.
Lòng son thắm, mặt càng đỏ cháy
Khí nghĩa xung, râu lại thêm dài.
Anh hùng chính khí tốt vời
Đuốc tàn phá vách cho người tiết cao.
Kìa tước lộc của Tào chẳng sá
Vàng niêm phong, ấn đã treo rồi.
Đao rồng trăng rọi càng tươi
Hỡi anh em cũ bao giờ gặp nhau.
Mày tầm chạnh bấy lâu châu ủ
Non sông buồn lắm nỗi đổi dời.
Công danh trùm cả muôn đời
Tước quyền nguyên soái cửa Trời gia phong.
Cúi đầu trước sân rồng phụng chỉ
Thể lòng trên Ngọc Đế ban hành.
Hỏa, Lôi, Phong, Vũ chư linh
Giúp người sao tụng thiệt tình kính tin.
Vâng lệnh dạy tu nhân tích đức
Trải ngàn năm đeo ngọc, phủ vàng.
Vẹn toàn việc tốt dường gương
Nguy nga một cửa, vẻ vang ba đời.
Tuân pháp chỉ mấy lời phán rõ
Nhóm thần tiên các bộ thi hành.

Tôi trung lương ra tài giúp nước
Con thảo hiền giữ trước như sau.
Thanh liêm vàng chẳng tham cầu
Tiết ngay vẹn vẻ sợ đâu nguy nàn.
Lời Minh Thánh ngọc vàng thắm thiết
Chẳng nên khi là việc tầm thường.
Trung, Hiếu, Liêm, Tiết bốn chương
Có lời Tam Thánh tỏ tường giải phân.

TRUNG CHƯƠNG
Trên minh quân ân cần lễ hậu
Dưới bầy tôi thờ chúa hết lòng.
Cơm vua lộc nước ngày dùng
Phải lo bổn phận lập công đền bồi.
Tôi trung nghĩa khuôn phò xã tắc
Tướng công bình dìu dắt ba quân.
Chớ che việc lỗi văn thần
Chớ đem công trạng võ thần lấp đi.
Điện Văn Hoa chép ghi rành rỗi
Cung Kiến Chương tấu đối rõ ràng.
Lòng son vầng nhật in ngang
Ngôi cao hẳn đặng lên hàng Tam Công.
Kìa Tần Cối bất trung quá đỗi
Hóa loài muông đền tội nhân gian.
Nhạc vương Võ Mục trung cang
Dự trong bốn soái Thiên đàng sắc phong.

HIẾU CHƯƠNG
Làm con trước thảo cùng cha mẹ
Thảo thuận là hai lẽ liền nhau.
Khiến vui chớ để buồn rầu
No cơm, áo ấm, ngõ hầu đơn sai.
Lúc đau ốm, thuốc, thầy kiểm điểm
Mình sắc rồi, miệng nếm, tay dâng.
Hôm mai chầu chực bâng khuâng
Quên ăn, quên mặc, đỡ nâng đêm ngày.
Mày hiếu thuận, con mày sẽ hiếu
Xem giọt mưa tiếp nhểu trước hiên.
Đại Thuấn hiếu, ngôi vua truyền
Hai mươi bốn thảo đầu giềng hiếu chương.
Cha mẹ sống chẳng thương chẳng dưỡng
Để chết rồi tế hưởng linh tiền.
Quân bất hiếu bị tai khiên
Hùm tha, rắn mổ, tật nguyền gớm thay.
Phép nước bị tù đày, giam vạ
Lưới Trời thêm thủy, hỏa, lôi oanh.
Chết treo, chết chém, hủy thân
Những đồ bất hiếu, thánh thần phải răn.
Hãy gấp gấp ăn năn chừa cải
Nếu dần dà theo mãi càng thâm.
Người đời ai khỏi lỗi lầm
Lỗi mà biết cải mới là người khôn.
Người khôn giữ thần hôn trọn đạo
Mấy ngàn năm gương thảo vẫn còn.
Xử sao cho xứng phận con
Rồi ra trăm nết vuông tròn từ đây.

LIÊM CHƯƠNG
Liêm khiết khiến thường ngày kính sợ
Xét xem tường, tránh sự hiềm nghi.
Thánh hiền an mạng là chi
Thung dung học lễ, học thi mới mầu.
Di, Tề ẩn, lúa Châu chẳng sá
Thủ Dương còn mảnh đá lưu danh.
Giá cao sánh với ngọc lành
Chí dường sắt đá, kiên trinh mọi bề.
Giữ lộc mình chớ hề tham quấy
Xâm của người mang lấy họa tai.
Người liêm chê của ta lai
Chí cao chẳng uống nước khe Đạo Tuyền.
Từ bổng, tiếng Nguyên Hiến liêm cẩn
Sợ vàng, khen Dương Chấn thanh cao.
Triển Hoạch nữ sắc không xiêu
Lỗ Liên trọng nghĩa vàng cao chẳng màng
Thịt ngỗng quý đâu hơn trái lý
Cải, rau ngon, dưa tế nào bằng.
Lễ nghi nhờ của lộc bang
Cả nhà chi phí kiệm cần cũng xong.
Của thất tiết chất chồng trăm lớp
Tiền muội tâm giật sắp đầy gương.
Oan hình ngó xuống thảm thương
Ngước lên còn có Thương Thiên trên này.
Dung tôi tớ như bầy lang hổ
Mưu lấn giành điền thổ quân dân.
Đến khi vận đốn thời truân
Nhà tan mả nát khôn phân lẽ nào.
Của Kim Cốc lúc vào đã trái
Đám phù vân thoảng lại như không.
Gái dâm trai đạo đến cùng
Trả sao cho xứng mấy đồng tiền oan.

TIẾT CHƯƠNG
Tiết người ta sánh ngang trời đất
So loài tre, vầng nguyệt cũng bằng.
Sáng soi cao thẳm khôn ngần
Mười phần tròn trịa, mười phần sạch trong.
Mình ngay thẳng, nào cong, nào khuất
Trải tuyết sương, thường tốt, thường tươi.
Một màu xanh biếc đất trời
Trăng thanh, gió mát, thảnh thơi mọi bề.
Châu mấy giọt dầm dề rừng trúc
Tiết ngàn thu gởi khúc Tương Linh.
Khiến người qua bến Động Đình
Càng thương, càng mến Nga Anh bồi hồi.
Gậy Tô Võ mười hai lóng chẵn
Sứ Hung Nô mười chín năm tròn.
Lý Lăng tiếng xấu khôn mòn
Tô Công tiết liệt tiếng còn đến nay.
Ban Trọng Thăng cõi Tây phụng sứ
Băm sáu phương còn nhớ ân quang.
Mấy người tiết nghĩa vẹn toàn
Thánh Thần soi đến hỷ hoan dường nào.
Hoặc dự chức Thiên Tào quyền chưởng
Hoặc bổ làm các đấng Thành Hoàng.
Công hầu nối nghiệp vẻ vang
Ngàn năm hưởng phước giàu sang lâu dài.
Kìa loạn tặc nào ai chẳng ghét
Hại trung lương thảm thiết quá chừng.
Thấy nhau mặt giả vui mừng
Mà lòng với miệng vẫn từng khác nhau.
Lòng sục sục, tám mâu chổi ngược
Ý hầm hầm, ba thước đao châm.
Lưỡi như gươm bén phải lầm
Giết người chẳng thấy hơi tăm chút nào.
Hễ sàm nịnh, hùng hào, gian xảo
Thì thân gia điêu háo, tuyệt dòng.
Đế xưa cũng chẳng chay ròng
Dị đoan tà thuyết Đế cùng chẳng tin.
Địa ngục vẫn chư thần quản hạt
Tam bảo là Nhật, Nguyệt, Tinh thần.
Đỡ che kiếp nạn nhân dân
Dây oan tháo mở lần lần sạch trơn.

Bốn chương ấy tỏ tường thâm thiết
Trung, Hiếu và Liêm, Tiết rành rành.
Còn hai mươi bốn vị tinh
Sau này thứ lớp phân minh kể liền.

Thần Mãnh Dũng dinh thiên pháp lực
Chống bầu trời đỡ đất mạnh thay.
Xây vầng nhật nguyệt đông tây
Ấy thần Phổ Chiếu đêm ngày sáng soi.
Thần Minh Lãng an bài tinh tú
Trong đêm thanh chiếu tỏ đều Trời.
Hàng ngày cởi ngút nương mây
Kìa sao Phi Độ vàng lui du tuần.
Thần Uy Liệt lẫy lừng khôn xiết
Chớp bủa giăng, sấm sét tưng bừng.
Kêu mưa hú gió nữa lừng
Nhiễu Nhương oai dậy đùng đùng bốn phương.
Sao Phổ Phí rưới sương sa tuyết
Làm đượm nhuần thảo mộc sơn hà.
Thưởng lành phạt dữ gần xa
Có thần Chánh Trực xét tra công bằng.
Thần Trung Nghĩa hành hình đảng ác
Phò hộ người tích đức tu nhân.
Dạy kẻ ngu, dỗ kẻ ngoan
Có thần Cảm Ứng liệu toan trong đời.
Thần Từ Tường cho người trường thọ
Đuổi ôn hoàng dịch lệ cứu dân.
Cát bay đá chạy rần rần
Ấy thần Tiệt Lộ đón ngăn bốn bề.
Thần Ngũ Hồ chưởng về phong cảnh
Vâng lệnh Trời đổi biển dời sông.
Đạp xô lở núi sập non
Sức thần Thiết Giáp ai còn dám đang.
Sao Kết Hóa làm tan tuyết giá
Hoặc làm đông đặc cả sông ngòi.
Làm cho trổ lá nảy chồi
Vì sao Phát Dục dưỡng loài cỏ cây.
Sao Kiều Mị đơm đầy bông trái
Cây vẻ vang người lại hưởng nhở.
Lúa tươi nếp tốt sởn sơ
Nhờ sao Ích Huệ giúp người đủ no.
Sao Bổ Tróc hộ phò các loại
Là cầm bay thú chạy trong trời.
Cá tôm cua trạch đua bơi
Nhờ sao Dũng Dược hóa đầy biển sông.
Sao Triền Nhiễu rải cùng thế giới
Loài côn trùng bay nhảy tơi bời.
Văn chương chữ nghĩa vẽ vời
Sao Văn Xương ấy dạy người thông minh.
Sao Võ Khúc bày binh bố trận
Muôn nước dùng chống vững cõi bờ.
Chư công bá nghệ đều nhờ
Vị thần Xảo Tác dạy đời đua chen.

Chúng Tinh nghe lệnh truyền khắp cả
Về bổn dinh biến hóa phát sanh.
Cúi đầu lạy trước Đế Quân
Công dày đức cả cao xanh mấy tầng.

Tướng trực nguyệt, tướng trực niên
Thần chuyên trị nhật, thần chuyên trị thời.
Hắc Sát Soái đêm sai săn sóc
Hạo Khiết Binh ngày trót xem coi.
Qua qua lại lại xét soi
Mỗi đều tinh tế chẳng sai phân hào.
Thần gia trạch hội vào chứng kiến
Đức Táo quân cứ chuyện trực trần.
Ai mà tụng niệm ân cần
Hoặc trai hoặc gái tấu văn hay liền.
Kinh này phụng trong nhà kính lễ
Yêu quỷ kia hóa bụi xa bay.
Tàu thuyền thờ tụng kinh này
Gặp cơn sóng gió ngày rày bình an.
Người hành khách thường mang kinh ấy
Trải dặm trường mạnh giỏi không lo.
Xem kinh mấy kẻ học trò
Thang mây nhẹ bước, sớm cho gặp thời.
Đàn bà biết phụng thờ kinh ấy
Sanh năm trai, hai gái, nên người.
Nếu vì kẻ thác niệm thường
Vong hồn lên chốn thiên đường rất mau.
Làm con biết gìn câu hiếu kính
Phụng kinh này, thành tín trước sau.
Vì cha, vì mẹ khẩn cầu
Thung huyên ắt đặng sống lâu, phước dày.
Vọng bàn vái, thắp hương, tụng niệm
Phước lành kia ứng hiện tới liền.
Ai mà sao tống, ấn truyền
Ắt là bệnh hoạn, tật nguyền cũng qua.
Năm ba biến thường ngày trì tụng
Hoặc trăm ngàn tiếng cũng thêm hay.
Chư thần nghe đẹp vui thay
Lại trong nhà cửa từ rày quang minh.
Hoặc ban những phước duyên thọ khảo
Hoặc cho thêm con thảo cháu hiền.
Việc dữ cũng chóng hóa lành
Phúc, lộc, thọ đến, tràn đầy an nhiên.

• Đế gồm văn võ hai vì đại tinh: Đức Quan Đế nguyên là thần Châu Y ở cung Tử Vi. Ngài cai quản hai vì sao Văn Xương Tinh và Võ Khúc Tinh.
• Phân vân: là một từ Hán Việt cổ, mang ý nghĩa:
  - Hỗn loạn, rối ren: diễn tả cảnh tượng xã hội mất trật tự, kỷ cương đảo lộn.
  - Đao binh, chiến tranh liên miên: thời Chiến Quốc là lúc các nước đánh giết lẫn nhau, dân chúng lầm than, khói lửa khắp nơi.
  - Sự việc dồn dập, phức tạp: nhiều biến cố xảy ra cùng lúc khiến lòng người bất an, ly tán.
• Ngọc Hoàng đặt tên sang Ngũ Tử: Đời Chiến Quốc, Trời sai Ngài lâm phàm vào nhà họ Ngũ và đặt tên cho Ngài là Viên, tự là Tử Tư.
• Chiêu Quan vượt nạn: Ngũ Tử Tư phải trốn khỏi nước Sở. Khi đi ngang qua Chiêu Quan, vì quá lo lắng và đau buồn, chỉ sau một đêm mà râu tóc Ngài bạc trắng. Nhờ râu tóc bạc trắng nên lính canh không nhận ra, Ngài mới vượt quan ải an toàn.
• Minh Phủ: tại ải Lâm Đồng, Ngũ Tử Tư phá vỡ binh Tần cứu các nước chư hầu khỏi nạn và được các nước tôn làm Minh Phủ tướng quân.
• Trảo nha huynh đệ: trảo (móng) - nha (răng) là những vũ khí tự vệ và tấn công mạnh mẽ nhất của loài hổ, rồng. Nghĩa bóng của trảo nha chỉ những tướng giỏi, cận thần đắc lực, những người đóng vai trò là "vũ khí" bảo vệ quân vương hoặc quốc gia. Trảo nha khi ghép vào huynh đệ sẽ mang ý nghĩa rất cao đẹp:
  - Anh em cùng sinh ra tử: Những người anh em thân thiết như chân với tay, là chỗ dựa vững chắc cho nhau.
  - Cánh tay đắc lực: Những người anh em sẵn sàng xông pha, bảo vệ và hỗ trợ lẫn nhau trong cơn hoạn nạn.
  - Sự gắn bó khăng khít: Như răng với móng không thể tách rời khỏi thân thể, anh em luôn đồng lòng.
• Ngọn đuốc thiêu mưu sâu Văn Viễn: Khi Quan Vũ tạm đầu hàng Tào Tháo để bảo vệ hai chị dâu, Tào Tháo muốn làm nhục danh tiết của Ngài và chia rẽ tình anh em với Lưu Bị. Theo mưu kế của Trương Liêu (hoặc do Tào Tháo sắp đặt), họ cố tình sắp xếp cho Quan Vũ ở chung một căn phòng hẹp với hai phu nhân, và chỉ cấp cho một cây nến nhỏ (giảm chúc: bớt nến) để nến mau tắt, hòng tạo ra cảnh tối tăm "nam nữ thụ thụ bất thân" dẫn đến sai lầm.
• Dòm vách coi nghĩa vẹn vườn Đào: Trước mưu kế hiểm độc đó, Quan Thánh không hề bước vào phòng ngủ. Ngài đã phá bỏ vách ngăn (hoặc đứng ngoài hiên nhà), một tay cầm Thanh Long Đao, một tay cầm sách Xuân Thu, đứng đọc dưới ánh trăng suốt đêm để canh gác cho hai chị dâu. Hành động đứng ngoài canh giữ suốt đêm dưới ánh đuốc/trăng được gọi là "phá bích" (vượt qua sự ngăn cách của bức tường để giữ lễ tiết). Điển tích này ca ngợi Quan Công là bậc Chính nhân quân tử:
  - Chống lại sự cám dỗ: Dù trong hoàn cảnh khó khăn và đầy mưu kế, Ngài vẫn giữ đúng lễ nghi anh em.
  - Lòng trung thành tuyệt đối: Ngài không để bất cứ điều gì làm tổn hại đến danh dự của anh mình và các chị dâu.
  - Khí phách hiên ngang: Hình ảnh cầm đao đọc sách suốt đêm đã trở thành biểu tượng kinh điển của lòng trung nghĩa.
• Ấn Hán Thọ quyết nài chữ Hán: Khi về Hứa Xương, Tháo tâu vua phong cho Ngài tước hầu và ban ấn vàng ghi bốn chữ "Hán Thọ Đình Hầu". Ngài không chịu lãnh ấn và nói rằng: "Đất Hán Thọ là đất của Thừa tướng. Nếu tôi lãnh ấn thì nghĩa rằng tôi làm tước hầu của Thừa tướng. Tôi làm tước hầu của nhà Hán cho nên cho tôi xin thêm một chữ Hán. Xin đúc ấn lại!" Tào Tháo bèn truyền đúc ấn lại thành năm chữ "Hán, Hán Thọ Đình Hầu".
• Rồng nằm: Ngọa Long là đạo hiệu của Khổng Minh Gia Cát Lượng. Bốn câu tiếp theo là bài thơ của đức Gia Cát Võ Hầu thường ngâm giải khuây trong chốn Long Trung.
• Hán tiền Nghiêm Tử, Tống đình Văn Công: Võ Hầu nguyên là Quảng Huệ Tinh. Đời Đông Hán, ngài là Nghiêm Tử Lăng bày cơ mưu cho vua Quan Võ dựng thành cơ nghiệp rồi ngài mai danh ẩn tích tại núi Phú Xuân. Qua triều Nam Tống, ngài là Châu Hy làm quan ít năm rồi lui về dạy học. Châu Hy có diễn chú Tứ Thư và giải nghĩa Ngũ Kinh, đến sau được phong tước Châu Văn Công.
• Hằng Hầu: là tước của ông Trương Phi. Đời Tống, ông đổi họ không đổi tên làm Nhạc Phi, vị danh tướng trung thần nổi tiếng thời Nam Tống, sau được phong tước Võ Mục Đế. Đời Đường, ông đổi tên không đổi họ làm Trương Tuần liều chết bảo vệ thành Thư Dương với hơn 400 trận đánh lớn nhỏ giết hơn trăm ngàn phản quân giúp nhà Đường giữ vững giang san thêm hơn hai trăm năm. Nay Ngọc Hoàng phong Ngài làm Hộ Quốc Thần.
• Thành Hoàng tướng tướng xoay vần xưa nay: các vị quan văn, tướng võ tài đức song toàn sau khi mất đi thường được sắc phong đảm nhận chức vụ Thành Hoàng. Người thông minh chánh trực thì được làm Thần là luật trời đất xưa nay không hề thay đổi.
• Cảm Trời Đất bởi dày trung hiếu: Làm người nếu có thể tận trung tận hiếu thì có thể cảm động các vị Thần, không lẽ chỉ ăn trai mà Thần Phật mới hiển linh bảo hộ sao?
• Dinh hư là một khái niệm triết học và tâm linh cổ, mang ý nghĩa về sự đầy - vơi và thịnh - suy của vận mệnh con người. Dinh là đầy tràn, dư dật, tượng trưng cho lúc thịnh vượng, thành công, may mắn. Hư là trống rỗng, hao mòn, tượng trưng cho lúc suy vi, thất bại, tai ương.
• Ngõ hầu đơn sai: tránh việc nuốt lời, không trung thực. Ngõ hầu là từ cổ, thường dùng trong văn viết, văn phong trang trọng, biểu thị mục đích, hy vọng đạt được điều gì đó.
• Nguyên tên Đế Thuấn là Trọng Hoa, người bộ lạc Hữu Ngu. Do ông được sinh ra ở Diêu Khư nên về sau lấy Diêu làm họ. Theo truyền thuyết, mẹ ông Ốc Đăng là người rất hiền đức mất sớm, cha là Cổ Tẩu lấy vợ khác và sinh ra Tượng và một cô con gái khác. Truyền thuyết kể rằng, mẹ kế của ông luôn gây phiền phức cho ông và chỉ cho ông ăn cơm hẩm, mặc áo rách tệ bạc. Cha của ông luôn không mảy may quan tâm tình trạng của ông, còn nhẫn tâm đổ tội và làm khó ông trong mọi hoàn cảnh. Dù bị mẹ con Tượng và cả Cổ Tẩu đối xử không tốt, Thuấn vẫn một mực hiếu thuận, giữ đúng đạo làm con.
  Khi Thuấn gần đến tuổi trưởng thành, mẹ kế đuổi ông ra khỏi nhà, và khiến ông phải tự thân sống một mình. Do sự thương xót của mọi người và tài năng lãnh đạo xuất chúng, Thuấn hễ đi đến đâu cũng đều thu phục được người.
  Danh tiếng Trọng Hoa được người trong bộ lạc nể phục nên khi trưởng thành, ông được bầu làm thủ lĩnh bộ lạc. Ông đem bộ lạc quy phục Đế Nghiêu và được Đế Nghiêu gả cho hai người con gái là Nga Hoàng và Nữ Anh, đồng thời tặng cho lương thực và rất nhiều bò dê gia súc. Bộ lạc Hữu Ngu dưới sự lãnh đạo của ông ngày càng hùng mạnh, trở thành một trong những trụ cột chính trong liên minh các bộ lạc dưới quyền quân chủ của Đế Nghiêu.
  Trong thời kì phục vụ Đế Nghiêu, Thuấn rất được tin cẩn và được Tứ Nhạc tiến cử. Ấn tượng bởi tài năng của Thuấn, Đế Nghiêu quyết định truyền ngôi lại cho Thuấn bất chấp lời can ngăn. Từ đó, ông thường được gọi là Đại Thuấn hay Ngu Thuấn.
  Việc Đế Nghiêu chọn Thuấn nhường ngôi chứ không nhường ngôi cho con mình là Đan Chu thường được sử sách đời sau coi là tấm gương mẫu mực của việc chọn người tài đức chứ không vì lợi ích riêng tư của dòng họ.
• Thần hôn là từ văn chương cũ có nghĩa sớm tối, chỉ việc con cái chuyên cần thăm hỏi, chăm sóc cha mẹ.
• Rồi ra trăm nết vuông tròn từ đây: việc hiếu đứng đầu trăm nết tốt.
• Di, Tề ẩn, lúa Châu chẳng sá: Bá Di và Thúc Tề là hai người con của vua nước Cô Trúc (một nước chư hầu của nhà Thương). Theo truyền thuyết, người cha muốn lập con út là Thúc Tề lên ngôi. Sau khi cha mất, Thúc Tề nhường lại cho anh cả là Bá Di. Tuy nhiên, Bá Di từ chối vì muốn tuân theo di mệnh của cha. Cuối cùng, cả hai cùng bỏ nước ra đi để nhường ngôi cho một người anh em khác. Khi Chu Vũ Vương đem quân đánh nhà Thương, hai anh em đã chặn đường, nắm cương ngựa để can ngăn vì cho rằng việc bề tôi đánh vua (nhà Thương) và con đánh cha (khi chưa lo xong tang lễ cha) là bất nhân, bất hiếu. Tuy nhiên việc can ngăn không thành, hai anh em bỏ lên núi Thủ Dương ẩn dật, hái rau vi để ăn và thề không ăn thóc nhà Chu vì coi đó là triều đại bất nghĩa. Sau khi được một người nhắc nhở rằng ngay cả rau vi cũng là của nhà Chu, họ đã tuyệt thực và qua đời tại núi Thủ Dương.
• Người liêm chê của ta lai. Chí cao chẳng uống nước khe Đạo Tuyền. Đây là một câu đối nổi tiếng trong văn hóa Hán học, dùng để ca ngợi những người có khí tiết thanh cao, thà chịu khổ chứ không để nhân phẩm bị sỉ nhục hay vấy bẩn.
• Liêm giả bất thụ ta lai thực (Người liêm khiết không ăn thức ăn của bố thí hống hách): Trong sách Lễ Ký, có chuyện một người giàu tên là Kiềm Lâu thấy một người sắp chết đói đi qua. Kiềm Lâu bưng bát cơm ra và gọi một cách trịnh thượng: "Này! Lại đây mà ăn!" (Tiếng Hán gọi là "Ta! Lai thực!" - chữ "Ta" là tiếng gọi thiếu tôn trọng). Kết cục thì người đói kia dù sắp chết nhưng vẫn từ chối và nói: "Chính vì tôi không ăn loại thức ăn 'gọi đến mà cho' như thế này nên mới đói khát đến nông nỗi này". Cuối cùng, ông ta thà chết đói chứ không nhận bát cơm thiếu sự tôn trọng đó. Ý nghĩa: Nhấn mạnh vào lòng tự trọng và nhân phẩm.
• Chí sĩ bất ẩm đạo chi tuyền (Người có chí lớn không uống nước ở suối Đạo, đạo ở đây có nghĩa là trộm cướp): Tương truyền khi Khổng Tử đi qua một dòng suối tên là Đạo Tuyền (Suối Trộm), dù lúc đó đang rất khát nhưng ông kiên quyết không uống nước ở đó chỉ vì ghét cái tên "Trộm Cướp" của nó. Ý nghĩa: Nhấn mạnh vào việc giữ gìn sự trong sạch, không muốn dính dáng đến bất cứ điều gì xấu xa, ngay cả khi đó chỉ là cái tên hay một hình thức nhỏ nhặt.
• Từ bổng Nguyên Hiến khiết: Nguyên Hiến (tự là Tử Tư), một học trò nghèo nhưng cực kỳ thanh cao của Khổng Tử. Khi làm tể tướng cho nước Lỗ, ông được cấp bổng lộc rất hậu hĩnh (900 đấu thóc). Tuy nhiên, ông đã từ chối (từ bổng) vì cho rằng mình không cần dùng hết bổng lộc xa hoa đó, chỉ muốn sống cuộc đời giản dị, thanh bạch. Ý nghĩa: Ca ngợi sự trong sạch (khiết), không màng danh lợi, tiền bạc.
• Úy kim Dương Chấn liêm: Dương Chấn là một đại thần đời nhà Hán nổi tiếng với điển tích "Tứ tri" (Bốn điều biết). Có người ban đêm đem vàng đến biếu xén ông để nhờ vả, nói rằng: "Đêm khuya không ai biết đâu". Dương Chấn đáp: "Trời biết, Đất biết, Ta biết, Ngươi biết, sao bảo là không ai biết?". Ông kiên quyết không nhận vàng (úy kim - sợ vàng/sợ mang tiếng xấu vì vàng). Ý nghĩa: Ca ngợi lòng liêm chính (liêm), giữ mình ngay thẳng ngay cả khi không có ai giám sát.
• Tọa hoài bất loạn Liễu Hạ Huệ: Triển Hoạch (Liễu Hạ Huệ), một vị quan nước Lỗ nổi tiếng là người chính trực và đạo đức. Một đêm đông giá rét, có một người phụ nữ không nhà cửa đến xin trú nhờ. Vì sợ cô ấy chết cống, ông đã để cô ấy ngồi vào lòng mình (tọa hoài), lấy áo khoác che cho ấm suốt cả đêm nhưng tâm trí ông không hề có chút tà niệm hay hành động bất chính nào (bất loạn). Ý nghĩa: Ca ngợi đạo đức và sự định lực tuyệt vời của người quân tử trước sự cám dỗ.
• Bế hộ vô dung Lỗ Trọng Liên: Lỗ Trọng Liên, một cao sĩ nước Tề thời Chiến Quốc. Ông nổi tiếng là người "nghĩa bất đế Tần" (thề không tôn nhà Tần làm hoàng đế vì sự tàn bạo của họ). Ông giúp các nước chư hầu đánh đuổi quân Tần nhưng khi được ban thưởng vàng bạc, chức tước thì ông đều từ chối, bỏ đi ẩn dật, đóng cửa không tiếp khách (bế hộ), không nhận bất cứ sự dung dưỡng hay ân huệ nào của giới quyền quý. Ý nghĩa: Ca ngợi tinh thần tự trọng, coi trọng đại nghĩa hơn là vinh hoa phú quý.
• Thịt ngỗng quý đâu hơn trái lý: Nghịch là một loài chim nước quý hiếm (có thuyết nói là chim thiên nga hoặc chim hải âu lớn). Thịt chim nghịch thời xưa được coi là món ăn cực phẩm của bậc vương giả. Tào lý là quả mận có sâu đục bên trong. Đây là hình ảnh tượng trưng cho thức ăn đạm bạc, rẻ tiền của người nghèo hoặc người ẩn dật. Ý nghĩa muốn nói rằng dù là cao lương mỹ vị cũng không đem lại sự ngon miệng và thanh thản bằng quả mận tầm thường nhưng do chính tay mình lao động hay hái được trong sự tự do.
• Cải, rau ngon, dưa tế nào bằng: Qua tế có nghĩa lễ tế bằng dưa. Theo cổ lễ, khi ăn dưa người ta cắt một miếng nhỏ để tế tổ tiên. Ở đây ám chỉ những buổi yến tiệc lễ nghi, sang trọng. Thái canh là canh rau sơ sài. Đây là món ăn biểu tượng cho cuộc sống thanh bần của các nhà nho nghèo nhưng giữ tiết tháo. Câu này muốn nói những nghi lễ xa hoa, những bữa tiệc linh đình đầy quy tắc (qua tế) thực chất không đem lại sự ấm áp, hạnh phúc thực sự bằng một bát canh rau đạm bạc trong cảnh nghèo mà yên vui, hòa thuận.
• Triết lý nhân sinh của hai câu trên mang đậm tinh thần của các bậc ẩn sĩ:
  - Hạnh phúc tại tâm: Sự ngon dở của món ăn không nằm ở giá trị món đồ đó, mà nằm ở tâm thế người ăn.
  - Trọng nghĩa khinh lợi: Thà ăn rau cháo mà giữ được khí tiết (như Bá Di ăn rau vi trên núi) còn hơn ăn gan rồng chả phượng mà phải khom lưng quỳ gối hoặc sống trong lo âu, toan tính.
  Tóm lại, những câu này ca ngợi cuộc sống "An bần lạc đạo" (Yên vui trong cảnh nghèo mà giữ được đạo lý).
• Thương thiên mang ý nghĩa chính là Trời xanh. Đoạn thơ này là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc: Đừng vì lòng tham của cải mà làm những việc trái lương tâm. Bổng lộc chân chính vốn không nhiều. Nếu muốn giàu sang bằng cách nhận hối lộ hay vơ vét "tiền muội tâm" thì sớm muộn cũng phải đối mặt với hình phạt của pháp luật và sự trừng phạt của thiên lý (trời đất).
• Trong các điển tích xưa, Kim Cốc thường được dùng để chỉ Vườn Kim Cốc (Kim Cốc Viên) – một biểu tượng nổi tiếng của sự giàu sang tột đỉnh nhưng cũng là minh chứng cho sự phù du, bi kịch của tiền bạc. Vườn Kim Cốc là vườn riêng của Thạch Sùng (một đại phú hào thời Tây Tấn, Trung Quốc), người nổi tiếng giàu có đến mức thi giàu sang với cả hoàng thân quốc thích, nằm ở vùng đồi núi phía Tây Bắc thành Lạc Dương, vì nằm trong thung lũng có con suối Kim Cốc chảy qua nên được đặt tên như vậy. Vườn Kim Cốc được xây dựng cực kỳ lộng lẫy với lầu gác nguy nga, cây cảnh quý hiếm, vàng bạc châu báu trang trí khắp nơi. Đây là nơi Thạch Sùng tổ chức những buổi tiệc tùng xa xỉ, mời mọc giới văn sĩ và quyền quý đến uống rượu, làm thơ. Kim Cốc thường mang các ý nghĩa sau:
  - Sự giàu sang quá mức: Ám chỉ những kẻ có tiền bạc chất cao như núi, sống trong nhung lụa.
  - Sự phù du, tan vỡ: Cuối cùng, Thạch Sùng bị kẻ thù hãm hại vì muốn cướp đoạt gia sản và người thiếp xinh đẹp. Thạch Sùng bị giết, gia sản tan nát.
  - Bài học về nhân quả: Nhắc nhở rằng dù có giàu có như Kim Cốc, nếu không tu thân tích đức thì cuối cùng cũng chỉ là con số không, thậm chí mang họa vào thân.
• Tiết người ta sánh ngang trời đất: là những câu giải thích hình tượng khí tiết (tiết tháo của người quân tử):
  - Tiết tháo của con người phải thẳng như cây trúc và sáng trong như mặt trăng.
  - Phải có lòng dạ rộng lớn, trí tuệ cao siêu, tính cách hài hòa (viên dung) nhưng tâm hồn phải thanh sạch.
  - Cả đời giữ lòng ngay thẳng không cong vẹo, hiên ngang vượt qua mọi nghịch cảnh (sương tuyết).
  - Một sức sống mạnh mẽ vươn tới trời xanh, tự tại vui đùa cùng gió và trăng (ý nói phong thái ung dung của người có đức).
• Tiết ngàn thu gởi khúc Tương Linh: Hai bà vợ của vua Thuấn là Nga Hoàng và Nữ Anh, khi nghe tin vua Thuấn mất ở Thương Ngô, đã tìm đến bên bờ sông Tương khóc lóc thảm thiết rồi gieo mình xuống sông tự vẫn. Nước mắt hai bà rơi vào thân trúc làm trúc biến thành đốm (gọi là Trúc ban hay Tương phi trúc). Hai bà sau đó trở thành vị thần sông Tương (Tương Linh). Lòng trung trinh của con người được gửi gắm vào tiếng đàn huyền thoại của thần sông Tương, mãi mãi thanh cao và bất tử với thời gian. Tiết nghĩa của con người là thứ quý giá nhất, nó sẽ còn mãi với núi sông (như khúc nhạc sông Tương) ngay cả khi thể xác đã mất đi.
• Gậy Tô Võ mười hai lóng chẵn: Tô Võ đi sứ bị quân Hung Nô bắt giam, ông chăn dê suốt 19 năm vẫn cầm cây gậy tiết phụ (biểu tượng sứ giả) có 12 đốt, nhất quyết không đầu hàng.
• Băm sáu phương còn nhớ ân quang: Ban Siêu (tự Trọng Thăng) đi sứ Tây Vực, nhờ tài năng và khí tiết đã khiến 36 nước phải khiếp phục, nể trọng.
• Điêu háo mang ý nghĩa là sự suy tàn và hao tán. Điêu nghĩa là héo hắt, rơi rụng, tàn tạ, trong văn chương thường chỉ sự suy sụp của gia đình hoặc sự nghiệp. Háo nghĩa là hao tốn, mất mát, tiêu tan (như hao tài tốn của). Nói cách khác, điêu háo là trạng thái "vừa bị tàn héo, vừa bị mất mát", tượng trưng cho cái kết trắng tay của người không có đức.
• Địa ngục vẫn chư thần quản hạt: câu này dịch từ câu "Địa ngục tức Thành hoàng" có nghĩa là địa ngục hay sự phán xét đều hiện hữu ở đời.
• Tam bảo là Nhật, Nguyệt, Tinh thần: câu này dịch từ câu "Tam bảo quang nhật nguyệt" có nghĩa là chính nghĩa (Tam bảo: Phật-Pháp-Tăng hoặc Trung-Hiếu-Tiết) luôn sáng như mặt trời mặt trăng.
• Đỡ che kiếp nạn nhân dân: Cách tốt nhất để hóa giải oan gia, nghiệp chướng chính là ra tay giúp đỡ những người đang trong cơn hoạn nạn.

Đức Thánh Đế sắc rồng phán thị
Vương Thiên Quân vâng chỉ cửa Trời.
Đế thường gắn bó mấy lời
Trên trời mặt nhật, trong người trái tim.
Mặt trời chiếu đâu xem cũng sáng
Lòng người tua tỏ rạng như vầy.
Trong đời muôn việc rủi may
Cội nguồn cũng ở lòng này mà ra.
Năm thường ấy Nho gia làm chủ
Tam Bảo kia Thích đạo làm đầu.
Quản bao giải lẽ cao sâu
Đạo nào cũng phải suy cầu tâm nguyên.
Nhân chẳng chi lớn hơn Trung, Hiếu
Nghĩa thì không đặng thiếu Tiết, Liêm.
Năm thường thử kể ra xem
Trước làm Nhân Nghĩa đã kiêm cả rồi.
Đức Thánh nhân sánh Trời giúp hóa
Thành Phật, Tiên, Đạo cả nhờ đây.
Mở Trời dựng Đất đến nay
Nhóm về một lẽ, rõ bày chân nguyên.
Trải đế vương, Thánh, Hiền, Tiên, Phật
Kinh điển truyền ghi tạc muôn dòng.
Đạo dẫu cách, tâm vẫn đồng
Nói trong lẽ ấy, làm trong việc này.
Đế vốn trong Tử Vi Cung tọa
Bẩm tinh anh sao Hỏa giáng sanh.
Tánh oai liệt, Tượng Ly Minh
Văn Xương, Võ Khúc quyền hành hai cung.
Văn chủ Nhân, Hiếu, Trung làm gốc
Võ chủ Nghĩa, Liêm, Tiết làm đầu.
Nghĩa, Nhân nếu chẳng suy cầu
Thánh, Hiền, Tiên, Phật khó hầu sánh vai.
Không đêm ví ngày hoài đâu có
Có dương không âm nọ được sao.
Siêu phàm nhập thánh huân lao
Nghĩa, Nhân trọn đủ mới hầu thành công.
Trải Chiến Quốc mấy vòng mưa gió
Đến lúc sau Hán Tổ suy vi.
Đế ra hết sức phò trì
Cứu dân giúp nước trăm bề gian truân.
Niệm thiện quả sửa lòng thiên hạ
Kinh Đào Viên tạc đá ghi vàng.
Hiện thân thuyết pháp rõ ràng
Càng tha thiết lắm lại càng đinh ninh.
Muốn hoằng hóa chúng sanh tốt trọn
Mà trước người phải chọn điều hay.
Người đời sao lạ lùng thay
Lãng sao tánh thiệt, lòng ngay đâu rồi.
Thấy Kinh nói mấy lời dị nghị
Chẳng rằng kiêu thì nghĩ rằng thường.
Hay là muốn việc lạ dường
Ngũ Kinh đặt lại để thường đọc chăng.
Bọn ngu tục nói năng nào quản
Đám văn nho nhạo báng mới kỳ.
Đế nói chú giải Châu Hy
Ôn nhuần nghĩa lý bấy nay đặng tường.
Nếu ai dám thị thường quen thói
Nhạo Thánh Kinh soi mói nhiều điều.
Nhẹ thì ôn hỏa bấu theo
Nặng thì Châu tướng chém đầu chớ than.
Minh Thánh Kinh giải bàn thêm rõ
Gốc bởi đâu mà có Kinh này.
Ngọc Tuyền sư gặp duyên may
Đêm thanh ứng mộng thuật bày về sau.
Hai chữ Hán đầu câu phải hiểu
Chữ Hán trước là hiệu danh đời
In ghi sắt đá không dời
Chính triều Đại Hán là đời Đế sanh.
Còn chữ Hán Thọ Đình nói đó
Là chỉ tên rõ chỗ Hầu phong.
Non mài sông giũa muôn đông
Còn trời còn đất tiếng Ông còn dài.
Trước dặn bảo những người tụng niệm
Tai tiêu mà phước nhóm mọi đường.
Thánh Kinh linh nghiệm tỏ tường
Khuyên người phúng tụng thường thường chớ khinh.
Đoạn trong nói trung trinh nghĩa khí
Sánh trời trăng lại với Cao Dầy.
Chánh trong Mạnh Tử sách này
Nói rằng "Chánh khí lấp đầy lưỡng giang"
Mặt vẫn đỏ, lòng càng đỏ chói
Râu vẫn dài, nghĩa lại dài ghê.
Anh hùng tài mạo càng sê
Xem trong kinh điển phán phê rõ ràng.
Đại Học rằng "thể bàn tâm quảng"
Nghĩa là người tướng trạng phương phi.
Lại đem sách Mạnh mà suy
Mặt tươi trăng rạng nghĩa thì chẳng sai.
Nói tới câu đầu thai chuyển kiếp
Nhà Nho rằng là chuyện cao xa.
Việc này Thích, Đạo hai nhà
Luận bàn chí lý há là không tuân.
Thử xem chuyện xoay vần thuở trước
Những thay hồn, đổi xác biết bao.
Trải qua mưa gió mấy trào
Sanh sanh hóa hóa biết bao anh hùng.
Tại Chiến Quốc, tại trong đời Hán
Tại Tống, Đường chỉ phán mấy câu.
Thiệt là chẳng phải dối đâu
Sử xanh còn đó suy cầu thử coi.
Chương Trung nói đạo tôi rành rẽ
Văn võ quan đều phải tuân theo.
Chính là những bậc anh hào
Ra đời về trước Y, Cao, Long, Quì.
Chương Hiếu phải xét suy cho kỹ
Câu nào thì chuyện nấy không sai.
Chẳng rồi áo tối, cơm mai
Thăm nom, cơm, thuốc, ai tày Văn Vương.
Xem giọt mưa chảy thường theo giọt
Con thảo hiền nối gót theo mình.
Kìa vua Đại Thuấn hiếu thành
Danh thơm tạc để Sử đình muôn thu.
Hăm bốn hiếu người đâu truyện đó
Trải xưa nay rạng tỏ đôi vầng.
Trời Đất chứng, Quỷ Thần mừng
Rõ ràng bằng cớ biết chừng nào hay.
Chữ Liêm vẫn tỏ bày Châu Lễ
Nầy thử xem Lục Kế thanh tra.
Bởi trong chữ Nghĩa sinh ra
Của gì phi lễ lấy mà làm chi.
Đế vì kẻ ngu si răn dỗ
Một hai lời thí dụ đã tường.
Suối Liêm, nước Đạo đôi đường
Tiếng đời tốt, xấu, rõ ràng chăng nhe.
Tiết ví tre vì tre có lóng
Tiết ví trăng vì bóng soi thường
Xưa nay Tiết lớn dình dàng
Trăng trong, tre tốt, Nghĩa càng vẹn phân.
Đế sắc lệnh chư thần tra kiểm
Phò hộ người tu niệm theo Kinh.
Đế đà trải hết lòng lành
Từ bi độ chúng đinh ninh mấy điều.
Ai chê Đế rằng kiêu rằng thiển
Đế vui lòng chẳng biến chẳng dời.
Muốn cho thảy thảy mọi người
Theo kiêu thiển ấy ở đời cũng hay.
Tánh tình cứ hàng ngày tu luyện
Ắc tự nhiên quả thiện vẹn toàn.
Đặng về hưởng phước Thiên đàng.
Sánh vai thần thánh, Đế càng hỷ hoan.
Đế hạ sắc Linh Quan truyền thị
Cho thập phương ai nấy châu tri.
Hết lòng phát nguyện quy y
Tâm tâm niệm niệm tụng niệm kính tin.
Tấm lòng phải giữ gìn thường sáng
Sánh mặt trời tỏ rạng trên không.
Tín thành hai chữ rèn lòng
Đêm ngày tụng niệm chớ hòng đơn sai.

• Cội nguồn cũng ở lòng này mà ra: trong kinh Phật có câu "nhất thiết do tâm tạo" nghĩa là việc Hưng, Suy, Họa, Phước đều do nơi tấm lòng mà sinh ra cả thảy.
• Đạo nào cũng phải suy cầu tâm nguyên: Đạo nào cũng coi trọng chữ Tâm hết. Đạo Nho nói Tồn Tâm Dưỡng Tánh, đạo Phật nói Minh Tâm Kiến Tánh, đạo Tiên nói Tu Tâm Luyện Tánh. Đạo Nho thì trọng hai chữ Trung Dung, đạo Phật thì trọng hai chữ Từ Bi, đạo Tiên thì trọng hai chữ Cảm Ứng. Sáu chữ này ở dưới đều có chữ Tâm.
• Nói trong lẽ ấy, làm trong việc này: mỗi đạo dạy một cách riêng, nhưng mà tóm lại, thì đạo nào cũng dạy làm lành, lánh dữ mà thôi.
• Tánh oai liệt, Tượng Ly Minh: Lửa chính là hiện thân (tượng) cho sự sáng suốt và rạng rỡ của quẻ Ly. Trong hệ thống triết học của Kinh Dịch, câu này truyền tải các thông điệp chính sau:
  - Trong rỗng ngoài sáng (Nội không ngoại minh): Hình ảnh của quẻ Ly (☲) gồm hai vạch Dương (vạch liền) ở trên và dưới, một vạch Âm (vạch đứt) ở giữa. Điều này giống hệt đặc tính của ngọn lửa: lõi lửa thì rỗng/tối, nhưng bên ngoài thì phát sáng và tỏa nhiệt. Nó tượng trưng cho người quân tử bên trong phải "hư tâm" (khiêm tốn, trống rỗng cái tôi) thì bên ngoài mới phát ra sự văn minh, sáng suốt.
  - Sự bám trụ và dựa dẫm: Trong tiếng Hán cổ, "Ly" còn có nghĩa là "Lệ" (bám vào). Lửa không thể tự cháy một mình mà phải bám vào nhiên liệu (củi, dầu). Điều này tượng trưng cho việc vạn vật phải dựa vào chính đạo thì mới tỏa sáng bền vững.
  - Văn minh và Trí tuệ: Lửa xua tan bóng tối. Vì vậy, "Ly Minh" trong chính trị hay tu thân tượng trưng cho trí tuệ, lễ nghi, sự văn minh và khả năng nhìn thấu sự thật của bậc quân vương.
• Niệm thiện quả sửa lòng thiên hạ: Ngài viết Minh Thánh Kinh nhắc những việc Hiếu, Để, Trung, Tín, Lễ, Nghĩa, Liêm, Tiết nhiều kiếp của Ngài đặng cho chúng sanh lấy làm gương mà cư xử theo. Ai cư xử đặng toàn vẹn thì sẽ làm một vị Đại Thiên Thần, một vị Đại Nguyên Soái trấn thủ ba cửa Trời, một vị Thừa tướng trên Thiên đình như Ngài vậy, hoặc là thành Phật, thành Thần, thành Thánh, thành Tiên.
• Chánh khí lấp đầy lưỡng giang： Kinh văn nói lòng trung thành tuyệt đối của Ngài thấu đến nhật nguyệt, nghĩa khí bao trùm cả đất trời, chính là cái mà Mạnh Tử gọi là 'Khí hạo nhiên đầy lấp cả trời đất'. Còn nói về diện mạo mặt đỏ râu dài của Ngài, đó chính là minh chứng cho lời sách Đại Học nói 'tâm rộng rãi thì thân thể thư thái (tâm quảng thể bàn)', và Mạnh Tử nói 'đức hạnh hiện rõ nơi mặt, tràn đầy ra sau lưng (túy diện áng bối)'.
• Y, Cao, Long, Quì: Hữu Quì là nhạc quan (trông coi về âm nhạc và giáo dục) thời vua Thuấn. Ông dùng âm nhạc để giáo hóa muôn dân, khiến cho thú dữ cũng phải nhảy múa theo, thiên hạ thái bình. Long Phùng là nạp ngôn (người truyền đạt mệnh lệnh của vua và tiếp nhận ý kiến của dân) thời vua Thuấn. Ông nổi tiếng là người trung thực, ngay thẳng, giúp vua kết nối với dân chúng và ngăn chặn những lời gièm pha nịnh hót. Y Doãn là tể tướng thời nhà Thương. Ông vốn là một người đầu bếp hiền tài, được vua Thang mời ra giúp nước. Ông đã phò tá vua Thang đánh đuổi vua Kiệt (nhà Hạ) tàn bạo để lập nên nhà Thương. Ông được coi là bậc thánh về chính trị. Cao Dao là sát quan (trông coi về tư pháp, hình luật) thời vua Nghiêu và vua Thuấn. Ông được coi là "thủy tổ" của ngành tư pháp. Ông dùng pháp luật một cách công minh, nghiêm minh nhưng đầy đức độ để trị dân.
• Suối Liêm: Trước khi vua Nghiêu biết ông Thuấn là người đại hiếu và đại hiền thì vua Nghiêu nghe danh Hứa Do là bậc cao nhân, nên tìm đến tận núi Phái để mời ông về làm thiên tử. Hứa Do không những từ chối mà còn cho rằng lời đề nghị đó làm "ô uế" đôi tai của mình. Ông lập tức đi xuống dòng suối Dĩnh Thủy để rửa tai cho sạch. Trong lúc đó, Sào Phủ đang dắt trâu định cho uống nước, thấy vậy bèn hỏi tại sao Hứa Do rửa tai. Sau khi nghe chuyện, Sào Phủ cười bảo: "Nếu ông ẩn dật thật sự thì ai mà biết đến danh ông? Ông để người ta biết tiếng, chẳng qua cũng là vì thích danh hão mà thôi." Nói đoạn, Sào Phủ dắt trâu đi ngược lên phía thượng nguồn. Hứa Do hỏi tại sao, Sào Phủ đáp: "Tôi sợ con trâu của tôi uống phải nước bẩn từ cái tai vừa rửa của ông!"
• Quả thiện vẹn toàn nghĩa là trái lành đã lớn, đã chín rồi, có thể dùng rồi. Cứ nghĩ việc lành, làm việc lành, nói lời lành luôn luôn; cứ tin tưởng Đức Quan Thánh Đế luôn luôn; cứ trì tụng Minh Thánh Kinh luôn luôn; lâu ngày Thánh Đế sẽ cho ta biết rõ những cơ duyên huyền diệu.